BTW aangifte als ZZP'er: stap voor stap (2026)

Door Sam Hoven Bijgewerkt: april 2026 Leestijd: ~8 minuten

Samenvatting

Hoe werkt BTW als ZZP'er?

Je eerste BTW-aangifte voelt een beetje crimineel. Ineens ben je verantwoordelijk voor geld dat technisch niet van jou is — je hebt het van je klant ontvangen namens de overheid. Dat klopt. Je int BTW als doorgeefluik: klant betaalt het, jij draagt het af. De BTW op je eigen inkopen mag je daarbij aftrekken.

Het system is eenvoudig in theorie:

  1. Verkoopfacturen — je rekent BTW bij je klanten (21%, 9% of 0%)
  2. Inkoopfacturen — je betaalt BTW aan leveranciers
  3. Aangifte — verschil afdragen (of terugkrijgen) aan Belastingdienst

In de praktijk stranden de meeste ZZP'ers op twee vragen: wanneer precies en welk tarief. Beide beantwoord ik hieronder.

BTW-tarieven in 2026

Tarief Voor Voorbeelden Inkoop-BTW aftrekbaar?
21% Standaard Consultancy, software, design, marketing Ja
9% Verlaagd tarief Voedsel, boeken, medicijnen, kappers, logies Ja
0% Nultarief (export) Goederen/diensten buiten EU, intracommunautair Ja
Vrijgesteld Wettelijke vrijstelling Zorg, onderwijs, financiële diensten, journalisten Nee

Let op: 0% en vrijgesteld zijn fundamenteel anders. Bij 0% (nultarief) ben je nog steeds BTW-ondernemer en kun je inkoop-BTW terugvragen. Bij vrijgesteld doe je géén aangifte en krijg je ook niets terug.

Wanneer moet je aangifte doen?

De standaard voor ZZP'ers is kwartaalaangifte. De Belastingdienst stuurt je een uitnodiging; je ontvangt ook een herinnering via Mijn Belastingdienst Zakelijk als de deadline nadert.

KwartaalPeriodeDeadline
Q1januari – maart30 april
Q2april – juni31 juli
Q3juli – september31 oktober
Q4oktober – december31 januari (volgend jaar)

Q4 is de meest gemiste deadline — mensen zijn druk met jaarafsluiting en denken dat ze meer tijd hebben. Ze hebben dat niet.

Maandaangifte wordt opgelegd als je jaarlijks meer dan circa €15.000 BTW afdraagt. Dit is zelden van toepassing voor startende ZZP'ers.

De KOR: doe je mee of niet?

De Kleineondernemersregeling (KOR) is een vrijstelling voor ZZP'ers met maximaal €20.000 omzet per jaar. Je factureert zonder BTW, doet geen kwartaalaangiftes, en hebt dus ook geen BTW-administratie.

KOR: wanneer wél aanmelden Overweeg dit

Voordelen KOR
  • Geen kwartaalaangiftes
  • Lagere prijs voor particuliere klanten (geen 21% bovenop)
  • Minder administratie
  • Geen boetes bij gemiste deadlines
Nadelen KOR
  • Geen inkoop-BTW terugvragen
  • Grens is €20.000 — daarboven onmiddellijk uit de KOR
  • Zakelijke klanten kunnen BTW niet aftrekken

Aanmelden via Mijn Belastingdienst Zakelijk → Verzoek KOR — minimaal 4 weken voor het nieuwe kwartaal.

KOR-trick die weinig ZZP'ers kennen

Veel ondernemers denken dat de KOR een vaste 3-jaarstermijn heeft. Dat klopt niet meer. Sinds 2020 kun je je jaarlijks afmelden — op 1 januari van het nieuwe jaar. Zie je dat je omzet stijgt richting €20.000? Meld je dan op tijd af, anders schakelt de Belastingdienst je automatisch terug en moet je met terugwerkende kracht BTW aangeven. Die rekening wil je niet.

Afmelden: Mijn Belastingdienst Zakelijk → Verzoek beëindiging KOR — doe dit vóór 1 december voor het nieuwe jaar.

Vuistregel: heb je voornamelijk zakelijke klanten die BTW kunnen aftrekken? Dan biedt KOR je weinig voordeel. Werk je met particulieren en verwacht je onder €20.000 te blijven? Dan is KOR de makkelijkste keuze.

BTW-aangifte invullen: de 7 rubrieken

De aangifte in Mijn Belastingdienst Zakelijk heeft 7 rubrieken. De meeste ZZP'ers gebruiken er maar 3:

RubriekWat vul je inVan toepassing als…
1aOmzet 21% + verschuldigde BTWAltijd (standaard tarief)
1bOmzet 9% + verschuldigde BTWJe verlaagd-tarief diensten levert
1dOmzet 0% (nultarief)Je exporteert of levert aan EU-bedrijven
1eVrijgestelde omzetJe bent (deels) vrijgesteld
2aBTW bij invoer (verlegging)Je koopt van niet-EU leveranciers
5bVoorbelasting (inkoop-BTW)Altijd — dit is wat je terugkrijgt
5gSubtotaal te betalen/terugAutomatisch berekend

Crypto ontvangen als betaling: wat betekent dit voor BTW?

Steeds meer ZZP'ers accepteren Bitcoin, USDC of andere crypto als betaalmiddel. De Belastingdienst behandelt dit niet anders dan een euro-betaling — met één extra stap: de omrekening.

De regel

Je factureert altijd in euro's. Als je klant betaalt in crypto, gebruik je de marktwaarde in euro's op het moment van ontvangst als maatstaf van heffing. Die euro-waarde is je omzet, en daar bereken je BTW over.

Voorbeeld: je factureert €1.000 + €210 BTW. Je klant betaalt in Bitcoin. Op het moment dat de Bitcoin binnenkomt is die €1.210 waard. Jij draagt €210 BTW af — punt. Wat er daarna met de Bitcoin-koers gebeurt, is voor de BTW irrelevant (wél relevant voor inkomstenbelasting/IB, maar dat is een ander verhaal).

Praktisch bijhouden

Wanneer wél oppassen

Betaalt een klant in een stablecoin (USDC, USDT)? De waarde is vrijwel altijd €0,92–€1,00 per token — neem de actual koers op de dag zelf, niet simpelweg 1:1. Betaalt een klant in een volatiele coin en loopt de koers op? Dan heb je een vermogenswinst die in box 3 (privé) of als winst (zakelijk) belast kan zijn. Dat valt buiten BTW, maar is wél belastbaar.

Boetes en wat te doen als je te laat bent

Te late aangifte levert automatisch een verzuimboete van €68 op. Bij herhaling loopt dit op tot €136 en daarboven. Bij niet-betalen (aangifte wel gedaan, maar geen geld gestort) loopt de boete apart op.

Kun je niet betalen? Bel de Belastingdienst vóór de deadline en vraag uitstel van betaling aan. Dit wordt vrijwel altijd verleend als je zelf belt. Wacht je te lang, dan verlies je onderhandelingsruimte.

Sam Hoven
Sam Hoven — maker van Boekhoudbaar Ik ben zelf ZZP'er en heb Boekhoudbaar gebouwd omdat ik geen €50/maand aan boekhoudsoftware wilde betalen voor iets wat een spreadsheet ook kan. Deze gids schrijf ik vanuit eigen ervaring — niet als accountant, maar als ondernemer die dezelfde vragen had.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik BTW aangifte doen als ZZP'er?

Standaard per kwartaal. De Belastingdienst kan je ook verplichten tot maandaangifte als je veel BTW afdraagt (boven ca. €15.000 per jaar). Jaaraangifte is alleen mogelijk op aanvraag bij kleine bedragen.

Wat is de KOR en moet ik me aanmelden?

De Kleineondernemersregeling (KOR) is een vrijstelling voor ZZP'ers met minder dan €20.000 omzet per jaar. Je factureert dan zonder BTW en doet geen aangifte. Nadeel: je kunt ook geen inkoop-BTW terugvragen. Aanmelden gaat via de Belastingdienst, minimaal 4 weken voor het kwartaal.

Wanneer is de deadline voor BTW aangifte?

Q1 (jan–mrt): uiterlijk 30 april. Q2 (apr–jun): uiterlijk 31 juli. Q3 (jul–sep): uiterlijk 31 oktober. Q4 (okt–dec): uiterlijk 31 januari volgend jaar. Te laat = automatische boete vanaf €68.

Moet ik BTW betalen over crypto die ik ontvang als betaling?

Ja. Als je betaald krijgt in Bitcoin of andere crypto, is dat gewoon BTW-plichtige omzet. De waarde in euro's op het moment van ontvangst is de maatstaf van heffing. Crypto als betaling verandert niets aan je BTW-verplichting — alleen de wisselkoers telt.

Wat is het verschil tussen 0% BTW en BTW-vrijgesteld?

0% BTW (nultarief) geldt voor bijv. export buiten de EU. Je factureert 0% maar kunt wél inkoop-BTW terugvragen — je vult rubriek 1d in op de aangifte. BTW-vrijgesteld (bijv. zorg, onderwijs, financiën) betekent: geen BTW op factuur én geen recht op teruggave inkoop-BTW.

Kan ik BTW-aangifte zelf doen of heb ik een boekhouder nodig?

De meeste ZZP'ers doen dit prima zelf via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Het is een formulier met 7 rubrieken. Lastig wordt het bij: meerdere BTW-tarieven, intracommunautaire transacties (EU-klanten), of crypto-betalingen. Dan loont een eenmalig gesprek met een boekhouder.

BTW automatisch bijhouden?

Boekhoudbaar berekent je BTW per factuur, houdt je kwartaaltotalen bij en waarschuwt je voor aankomende deadlines — allemaal in je eigen Google Spreadsheet.

Probeer Boekhoudbaar — €49 eenmalig

Lees ook

Slimmer dan zelf bijhouden: Boekhoudbaar doet je boekhouding in 15 min/maand. €49.
Koop voor €49 →